Çıkmaz Sokaktan Umut Sokağına
İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) ve mahalle sakinlerinin 16 haftalık ortak çalışmasıyla Basmane’deki 944 Sokak, çocukların hayalleri doğrultusunda yeniden tasarlandı. Oyun alanları, spor bölümleri ve dinlenme noktalarıyla hayat bulan sokak mahalledeki sosyal bağları da güçlendirdi.
İzmir’in tarihi semtlerinden Basmane’de yıllardır atıl durumda kalan bir çıkmaz sokak, çocukların hayalleriyle yeniden hayat buldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin “Oyun Sokakları Projesi” kapsamında İEÜ öğrencileri, mahalle sakinleri ve çocuklarla birlikte yürüttüğü 16 haftalık çalışma sonucunda 944 Sokak baştan sona yenilendi. Oyun alanları, spor bölümleri, rengarenk zemin uygulamaları, oturma alanları ve peyzaj düzenlemeleriyle yeniden tasarlanan sokak düzenlenen törenle açıldı.
Açılışa; İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Hakan Uzun, İzmir Planlama Ajansı (İZPA) Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanı Hasibe Velibeyolu, İEÜ Güzel Sanatlar ve Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ender Yazgan Bulgun, Rektör Danışmanı Filiz Başkan, akademisyenler, öğrenciler, mahalle sakinleri ve projeye boya desteği veren Habaş temsilcileri katıldı.
“ÇOCUKLARIN DÜNYASINDA İZ BIRAKIYOR”
Açılış töreninde konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Hakan Uzun, kentlerin yalnızca yol ve binalardan ibaret olmadığını vurguladı. Kenti bir bütün olarak değerlendirmek gerektiğini belirten Uzun, “Kent çok katmanlı bir yapı. Sadece alt ve üst yapıdan oluşmuyor. Burası yetişkinler için küçük bir dokunuş gibi görünebilir ancak çocukların dünyasında çok büyük bir iz bırakıyor” dedi.
“ONLARCA PROJEYE İMZA ATTIK”
İEÜ Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ender Yazgan Bulgun ise üniversitenin yıllardır sosyal sorumluluk projeleri yürüttüğünü belirterek, “Fakülte olarak çok uzun yıllardır sosyal sorumluluk projelerini hayata geçiriyoruz. 2019 yılında Kolektif Hareket dersini açtık. O günden bu yana çok sayıda çalışma gerçekleştirdik. Dobidop, Kadifekale ve bu proje bunlardan bazıları. Kent yaşamına katkı koyan daha birçok projede yer almak istiyoruz. Emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz” diye konuştu.
“ÇOCUKLARIN HAYALİNİ EKİP GERÇEKLEŞTİRDİ”
İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı Tarihi Yapılar Şube Müdürü Dilara Yöndem Kayan ise projenin çocukların taleplerinden doğduğunu söyleyerek, “Oyun Sokakları Projesi kapsamında İzmir Ekonomi Üniversitesi öğrencileri 16 hafta boyunca mahallede çalışma yürüttü. Çocuklar bize hayallerini anlattı. Kalenin nasıl olması gerektiğini, hangi renkleri istediklerini söylediler. Biz de Büyükşehir Belediyesi olarak son aşamada yapım sürecini üstlendik. Son 10 gün içinde asfaltlama, temizlik, korkuluk montajları, boyama çalışmaları ve peyzaj düzenlemeleri gerçekleştirdik. Çocuklar hayal etti, biz yaptık. Her fırça darbesinde çocukların yüzündeki mutluluğu gördük. Mahalleli bize yiyecek ve içecek getirerek destek oldu. Çocukların dünyasına dokunabilmenin değeri bizim için paha biçilemez” dedi.
“BU SOKAKLAR İLGİ ODAĞI OLACAK”
Projeye boya desteği sağlayan Habaş adına konuşan Tuna Beydoğan ise, “Çocukluğumdan beri burada büyüdüm, burada yetiştim. Burası tarihi ve turistik bir bölge. Bu tür projelerle renklenen sokakların ilgi odağı olacağına inanıyorum. Böyle bir sosyal sorumluluk projesinin içinde bulunmaktan büyük gurur duyuyorum” dedi.
“MAHALLEME KOŞMAK İSTİYORUM”
Mahallede yaşayan 10 yaşındaki Cemre Yedikardeş ise yenilenen sokakta artık daha fazla vakit geçirmek istediğini ifade ederek, “Çok eğleniyoruz, oyunlar oynuyoruz. En çok seksek alanını beğendim. Eskiden burası kötüydü. Şimdi çok güzel oldu. Okuldan eve geldikten sonra mahallemde oyun oynamak için can atıyorum” diye konuştu.
"ÖNCE OYUN OYNADIK, SONRA TASARLADIK"
İç Mimarlık Bölümü öğrencisi Fevzi Arda Duru, çocuklarla geçirilen zamanın projeye yön verdiğini söyleyerek, “Çocuklarla sohbet ettik ve ihtiyaçlarını dinledik. Dinlenebilecekleri, eğlenebilecekleri ve birlikte vakit geçirebilecekleri bir alan oluşturmayı hedefledik. Çocuklarla oyun oynayarak hem onları daha iyi tanıdık hem de aramızda çok güçlü bir bağ oluştu. Bu sokağa ilk geldiğimde çocukların sokakta top oynadığını gördüm. Birlikte çift kale maçlar yaptık. Turnuva düzenledik. Böylece çocukların en çok neye ihtiyaç duyduğunu gördük. Bu nedenle tasarımın içine bir futbol sahası da ekledik” dedi.
“ÇARŞAMBA GÜNLERİNİ BEKLİYORLARDI”
Projede görev alan öğrencilerden Lorin Tellioğlu ise süreç boyunca mahalle sakinleriyle kurdukları ilişkinin kendilerini derinden etkilediğini ifade ederek, “İlk geldiğimizde açıkçası çekiniyorduk. Kimse bizi tanımıyordu. Ama zamanla çocuklarla arkadaş olduk, ailelerle tanıştık. Çocuklar her hafta ‘Abla ne zaman geleceksiniz?’ diye soruyordu. Her geldiğimizde sarılıyorlardı. Sürecin sonunda gerçekten bir aile olduk. Kadınların da nefes alacağı alanlara ihtiyacı var. Sadece çocuklara değil annelerine de bu süreçte dokunduk” şeklinde konuştu.
“BU PROJE BİRLİĞİ GÖSTERDİ”
Mahalle sakinlerinden Mükrüme Öncü ise projenin mahalledeki birlik duygusunu güçlendirdiğini anlatarak, “Gençlerimiz çok emek verdi. Çocuklarımız onlar geldiğinde çok eğleniyordu. Her çarşamba günümüz şenlik gibi geçiyordu. Bu çalışma mahallemizin ne kadar birlik içinde olduğunu gösterdi. Aynı eski zamanlardak gibi olduk” ifadelerini kullandı. Mahallenin çocuklarından Ecrin Şengel ise “Burada arkadaşlarımızla oyunlar oynadık, dans ettik, voleybol oynadık. Çok güzel vakit geçirdik” dedi.
ÇOCUKLAR İSTEDİ, SOKAK YENİDEN TASARLANDI
İzmir Ekonomi Üniversitesi öğrencileri, Doç. Dr. Didem Kan yürütücülüğünde 16 hafta boyunca her çarşamba günü mahallede çalışma yaptı. İç mimarlık, mimarlık, endüstriyel tasarım, görsel iletişim tasarımı ve moda tasarımı öğrencileri çocuklarla oyun oynadı, ailelerle sohbet etti, ihtiyaçları yerinde belirledi. Çocukların belirlediği oyun parkurları, spor alanları, zemin boyamaları ve dinlenme alanları projeye dönüştürüldü. Ebeveynler için de oturma ve sosyalleşme alanları oluşturuldu.
ÖRNEK OLACAK MODEL
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İzmir Ekonomi Üniversitesi iş birliğinde hayata geçirilen çalışma yalnızca bir çevre düzenleme projesi olarak değil, mahalle kültürünü yeniden canlandıran sosyal bir dönüşüm modeli olarak öne çıkıyor. Çocukların, kadınların, yaşlıların ve özel gereksinimli bireylerin birlikte kullanabileceği kamusal alanların oluşturulduğu proje, Türkiye’deki benzer mahallelere örnek gösterilebilecek yeni bir yaşam modeli sunuyor. Bir zamanlar atıl halde duran çıkmaz sokak bugün çocuk sesleriyle yankılanıyor. Basmane’de ortaya çıkan bu dönüşüm, küçük bir sokağın değişiminden çok bir mahallenin yeniden birbirine bağlanışını ve çocukların hayallerinin gerçeğe dönüşmesini anlatıyor.
