AZARLAMAYI SEVİYORUZ!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı işbirliğiyle yürütülen Aile Yapısı Araştırması’nda ailelerin çocuklarına ceza olarak “azarlama” yöntemini tercih ettiği belirlendi. 7 – 13 yaş grubunda çocuğu olan babalar yüzde 13.2 oranında sıklıkla çocuklarını azarlıyor. Babaların yüzde 46.2’si ise çocuklarını ara sıra azarlama yolunu seçiyor. Anneler ise yüzde 21.8 oranında sıklıkla ve yüzde 48.6 oranında da bazen ceza yöntemi olarak azarlamayı tercih ediyor.

Uzmanlar, birçok ailenin çocuklarıyla oluşan sorunlarla başa çıkmada zorluk yaşadıklarını, cezanın kısa vadede işe yaramasına rağmen uzun vadede çocukta davranış değişikliği yaratmadığını vurguluyor. Araştırma sonuçlarını değerlendiren İzmir Ekonomi Üniversitesi Sağlık Meslek Yüksekokulu Çocuk Gelişim Programı Öğretim Görevlisi Songül Özgün, “Özellikle küçük çocuklar yemek yeme, dikkat toplama ve ders çalışma konusunda anne babalarıyla çatışma halindedir. Aileler bu sorunlarla baş etme konusunda ceza yöntemine başvuruyor. Ceza yöntemi kısa vadede işe yaramasına rağmen uzun vadede çocukta herhangi bir davranış değişikliği yaratmıyor” dedi.

Azarlamanın çocukta istenmeyen davranışı pekiştireceğini aktaran Özgün, şunları söyledi:

“Çocukta istenilen davranışların oluşmasını istiyorsak öncelikle onlarla doğru iletişime geçmemiz gerekiyor. Genellikle ebeveynler uygun olmayan davranışı değiştirmek için çocuğa ne yapmaması gerektiği söyler. Küçük çocuklar somut düşündükleri için sizin yapmamasını istediğiniz davranışı yapar. Örneğin çocuğa ‘koltukta zıplama’ dediniz, bundan sonraki süreçte gözlemleyeceğiniz durum çocuğun koltukta değil, yatakta zıplaması olacaktır. Bu yüzden çocukların yapmasını istemediğiniz bir durum varsa bunu dile getirmek yerine ne yapmasını istediğinizi açık ve anlaşılır bir şekilde tanımlamak yerinde olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta çocuğun bir anda davranışında değişme olmayacaktır. Uygun olan davranışı gerçekleştirmesi için ona gereken zaman tanıyın.”